KALIMANTAN, INDONESIA — Kebakaran hutan dan lahan yang berlarutan di Kalimantan semakin membimbangkan apabila api memusnahkan kawasan hutan, manakala asap tebal mengancam kesihatan penduduk dan kelangsungan hidup hidupan liar.

Menurut laporan Associated Press (AP) pada 9 Oktober 2026, kebakaran di Kalimantan Barat telah berlarutan lebih tiga bulan, menyebabkan jerebu menjejaskan kehidupan harian masyarakat setempat.

Kesan kebakaran bukan sahaja melibatkan kemusnahan alam sekitar, malah mencetuskan persoalan mengenai tanggungjawab pihak berkuasa dalam mencegah serta menangani bencana berkenaan.

PENDUDUK BAWA KRISIS JEREBU KE MAHKAMAH

Sekumpulan penduduk di Kalimantan Barat mengambil tindakan undang-undang terhadap pihak berkuasa berhubung dakwaan kecuaian dalam menguruskan kebakaran hutan dan lahan.

Menurut laporan AP, tindakan itu membangkitkan persoalan tentang keberkesanan langkah pencegahan kebakaran, pengawasan serta pelaksanaan operasi pemadaman.

Penduduk yang terjejas berdepan kesan asap tebal yang mengganggu kesihatan dan rutin harian. Dalam keadaan tertentu, kebakaran yang berlarutan turut menyukarkan akses kepada sumber air dan menjejaskan aktiviti masyarakat.

Bagaimanapun, dakwaan kecuaian tersebut perlu dibezakan daripada keputusan mahkamah yang telah muktamad.

OPERASI PENGAWALAN KEBAKARAN DIPERKUKUH

Usaha pengawalan kebakaran hutan dan lahan di Indonesia turut melibatkan pemantauan titik panas melalui teknologi satelit bagi membantu mengenal pasti kawasan berisiko.

Data yang dilaporkan Katadata berdasarkan sistem SiPongi Kementerian Kehutanan Indonesia pada 3 Oktober 2026 merekodkan 20,928 titik panas di seluruh Indonesia dalam tempoh 24 jam. Daripada jumlah tersebut, 5,941 direkodkan di Kalimantan Tengah dan 2,010 di Kalimantan Barat.

Titik panas yang dikesan satelit tidak semestinya mewakili jumlah kebakaran yang telah disahkan. Walau bagaimanapun, maklumat tersebut dapat membantu pihak berkaitan mengenal pasti kawasan yang memerlukan pemeriksaan dan tindakan lanjut.

Pemantauan awal, penyelarasan pasukan pemadaman dan pencegahan kebakaran berulang merupakan antara langkah penting untuk mengurangkan risiko kemusnahan yang lebih besar.

ORANG UTAN DAN HABITAT SEMULA JADI TERANCAM

Di sebalik kepulan asap dan kawasan hutan yang terbakar, hidupan liar turut berdepan ancaman serius.

Orang utan, yang bergantung pada hutan Borneo untuk mendapatkan makanan, perlindungan dan membesarkan anak, berisiko kehilangan habitat apabila kawasan hutan musnah akibat kebakaran.

Kemusnahan hutan boleh memaksa haiwan bergerak ke kawasan terbuka atau menghampiri penempatan manusia, sekali gus meningkatkan risiko kecederaan dan konflik manusia-hidupan liar.

Haiwan yang diselamatkan daripada kawasan terjejas mungkin memerlukan pemeriksaan kesihatan, rawatan dan pemulihan sebelum dinilai untuk dilepaskan semula ke habitat yang sesuai.

Perlindungan hidupan liar tidak terhenti selepas api dipadamkan. Pemulihan kawasan hutan dan pemeliharaan habitat semula jadi turut penting bagi memastikan spesies yang terjejas mempunyai peluang untuk terus hidup.

KRISIS YANG MELAMPAUI SEMPADAN

Kesan kebakaran hutan di Kalimantan tidak semestinya terhenti di sempadan Indonesia. Asap yang dibawa angin boleh menjejaskan kualiti udara di kawasan lain di Borneo, termasuk Malaysia, bergantung pada keadaan cuaca dan pergerakan angin.

Pendedahan kepada jerebu boleh memburukkan masalah pernafasan, khususnya dalam kalangan kanak-kanak, warga emas dan individu yang mempunyai masalah kesihatan sedia ada.

Keadaan ini menjadikan kerjasama serantau dalam pemantauan kualiti udara, pencegahan kebakaran dan pengurusan tanah semakin penting.

Kebakaran hutan bukan sekadar kehilangan pokok atau keluasan tanah yang musnah. Ia melibatkan keselamatan manusia, kesihatan awam, sumber kehidupan masyarakat dan masa depan biodiversiti Borneo.

Selagi risiko kebakaran berulang tidak ditangani secara berkesan, penduduk serta hidupan liar akan terus terdedah kepada ancaman yang sama.

Usaha pemadaman, perlindungan masyarakat dan pemuliharaan habitat perlu bergerak seiring agar kesan krisis dapat dikurangkan dan kawasan hutan yang terjejas berpeluang pulih.

Semoga penduduk yang terjejas diberikan perlindungan dan kekuatan, manakala usaha menyelamatkan hidupan liar serta memulihkan hutan dipermudahkan.