KALIMANTAN BARAT, INDONESIA | 10 OKTOBER 2026 — Tiga helikopter pengangkut berat CH-47 milik Pasukan Pertahanan Diri Darat Jepun menamatkan misi bantuan memadamkan kebakaran hutan dan tanah di Kalimantan selepas hampir dua minggu menyokong operasi dari udara.
Misi yang bermula pada 16 September itu merupakan operasi pemadaman kebakaran di luar negara yang pertama seumpamanya dilaksanakan Pasukan Pertahanan Diri Jepun. Penghantaran aset berkenaan dibuat ketika kebakaran hutan dan tanah di Indonesia mencetuskan kebimbangan terhadap kemusnahan alam sekitar serta jerebu yang merentasi sempadan.
Menurut Kementerian Pertahanan Jepun, tiga helikopter CH-47 melaksanakan 56 misi pemadaman udara dengan kira-kira 280 tan air dilepaskan ke kawasan terjejas. Kapal pengangkut tentera laut JS Kunisaki kemudian meninggalkan Pelabuhan Kijing pada 6 Oktober untuk kembali ke Jepun.
Operasi itu memperlihatkan bagaimana bantuan antarabangsa dapat memperkukuh usaha memadamkan kebakaran di kawasan yang sukar dicapai melalui jalan darat. Namun, pengeboman air dari udara hanyalah satu bahagian daripada usaha lebih besar untuk mengawal kebakaran, terutama apabila api melibatkan tanah gambut.
Api boleh padam di permukaan, tetapi ancaman belum semestinya berakhir.
Tanah gambut yang kering boleh menyimpan bara di bawah permukaan, menjadikan kebakaran sukar dikesan dan dipadamkan sepenuhnya. Api juga berpotensi menyala semula apabila keadaan kembali sesuai. Oleh itu, kebakaran yang muncul selepas operasi pemadaman tidak semestinya membuktikan berlakunya pembakaran baharu secara sengaja.
Dakwaan bahawa kawasan hutan yang sama sengaja dibakar semula selepas pasukan Jepun berundur, begitu juga dakwaan bahawa 99 peratus kebakaran hutan Indonesia dilakukan secara sengaja, memerlukan bukti khusus dan pengesahan daripada pihak berkuasa atau penyiasat bebas sebelum dapat dianggap sebagai fakta.
Walaupun begitu, unsur pembakaran sengaja bagi tujuan pembukaan tanah bukan isu yang boleh diketepikan. Kajian terdahulu mengenai kebakaran hutan Indonesia telah mengenal pasti pembukaan tanah untuk pertanian dan perladangan sebagai antara faktor yang boleh mencetuskan kebakaran. Namun, punca setiap kejadian perlu ditentukan berdasarkan bukti di lokasi.
Cabaran Indonesia kini bukan sekadar memadamkan api yang kelihatan, tetapi memastikan kawasan terjejas dipantau selepas operasi, mengesan punca kebakaran dan menguatkuasakan undang-undang terhadap pihak yang terbukti melakukan pembakaran secara haram.
Bagi Borneo dan rantau Asia Tenggara, kesan kebakaran tidak berhenti di sempadan negara. Asap boleh menjejaskan kesihatan penduduk, mengganggu persekolahan dan aktiviti ekonomi serta menurunkan kualiti udara di negara jiran.
Bantuan Jepun telah menambah keupayaan pemadaman dari udara. Namun, penyelesaian jangka panjang tetap memerlukan pemulihan kawasan gambut, pencegahan kebakaran, pengawasan berterusan dan tindakan tegas berasaskan bukti terhadap pelaku.
Memadamkan api ialah langkah kecemasan. Memastikan hutan tidak terus terbakar memerlukan usaha yang jauh lebih panjang.
