Sabah dan Sarawak | 29 September 2026 - Cadangan menambah bilangan Mahkamah Bergerak di Sabah dan Sarawak membuka perbincangan lebih luas mengenai akses kepada keadilan, khususnya bagi penduduk di kawasan pedalaman dan lokasi yang jauh daripada kompleks mahkamah.

Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Undang-Undang dan Reformasi Institusi), Datuk Seri Azalina Othman Said, berkata kerajaan memberi tumpuan kepada penambahan Mahkamah Bergerak selepas perkara itu dibincangkan bersama Ketua Hakim Negara, Ketua Pendaftar Mahkamah serta Ketua Hakim Sabah dan Sarawak. 

Jarak geografi menjadi cabaran

Cabaran utama bukan semata-mata jumlah bangunan mahkamah, tetapi jarak, bentuk muka bumi dan taburan penduduk.

Di Sabah dan Sarawak, sebahagian penduduk tinggal jauh dari pusat bandar. Perjalanan ke kompleks mahkamah boleh melibatkan jarak yang panjang serta kos masa dan pengangkutan yang lebih tinggi.

Dalam konteks ini, Mahkamah Bergerak boleh menjadi mekanisme untuk membawa perkhidmatan kehakiman lebih dekat kepada masyarakat.

Bukan sekadar membawa mahkamah ke pedalaman

Menurut Azalina, Mahkamah Bergerak dilaksanakan melalui kaedah termasuk mengadakan persidangan mahkamah di lokasi yang sesuai mengikut keperluan setempat. 

Ini menunjukkan pendekatan tersebut perlu dilihat sebagai sebahagian daripada strategi penyampaian perkhidmatan kehakiman, bukan sekadar penyelesaian sementara.

Keberkesanannya bergantung kepada beberapa perkara pemilihan lokasi, jadual persidangan, kemudahan, tenaga kehakiman, pengurusan kes serta kemampuan penduduk mendapatkan maklumat dan bantuan berkaitan proses undang-undang.

Persoalan seterusnya

Cadangan penambahan Mahkamah Bergerak menimbulkan beberapa persoalan dasar:

  • Kawasan mana yang mempunyai keperluan paling tinggi?
  • Berapa kerap persidangan perlu diadakan?
  • Bagaimana kes-kes tertentu boleh dikendalikan secara bergerak?
  • Apakah kemudahan digital boleh digunakan untuk melengkapkan operasi?
  • Bagaimana keberkesanan dan jumlah kes yang dikendalikan akan diukur?

Perbincangan ini penting supaya peluasan Mahkamah Bergerak bukan hanya meningkatkan jumlah operasi, tetapi benar-benar mengurangkan jurang akses kepada keadilan antara masyarakat di bandar dan pedalaman.

Kesimpulan

Isu Mahkamah Bergerak akhirnya kembali kepada prinsip asas sistem kehakiman: keadilan perlu boleh diakses oleh masyarakat.

Bagi Sabah dan Sarawak yang mempunyai keluasan wilayah besar, pendekatan perkhidmatan kehakiman yang lebih fleksibel berpotensi menjadi salah satu mekanisme untuk menangani cabaran geografi.

Namun, keberkesanan sebenar hanya dapat dinilai berdasarkan pelaksanaan, liputan kawasan dan kemampuan sistem tersebut memenuhi keperluan masyarakat setempat.