KUCHING | 18 OKTOBER 2026 - Pembayaran menggunakan kod QR semakin menjadi sebahagian daripada urusan harian rakyat Malaysia, daripada membeli sarapan di gerai kecil hingga membayar barangan di premis perniagaan.
Namun, apabila timbul perbincangan mengenai caj transaksi QR, persoalan yang sering muncul ialah sama ada pelanggan perlu membayar tambahan RM1 setiap kali mengimbas kod QR.
Foto: nst.com.my
Jawapannya, tidak secara automatik.
Dalam sistem DuitNow QR, terdapat perbezaan antara caj pemprosesan yang dikenakan kepada peniaga, caj pemindahan wang antara individu dan apa-apa caj tambahan yang mungkin diminta oleh premis perniagaan. Ketiga-tiganya tidak boleh dianggap sebagai perkara yang sama.
Perubahan caj DuitNow QR melibatkan kos pemprosesan yang lazimnya ditanggung peniaga, bukannya caj tetap RM1 kepada pelanggan. Namun, kadar berbeza mengikut penyedia perkhidmatan dan jenis pembayaran.
Foto: thestar.com.my
BUKAN CAJ TETAP RM1
Menurut Bank Negara Malaysia (BNM), caj yang dikenakan kepada peniaga bagi menerima pembayaran elektronik dikenali sebagai Merchant Discount Rate (MDR).
MDR ialah caj pemprosesan yang dikira berdasarkan peratusan nilai transaksi. Peniaga menerima hasil jualan selepas potongan caj berkenaan, jika caj itu terpakai.
Dalam kenyataan pada 29 September 2023, BNM menjelaskan bahawa pelanggan individu tidak dikenakan caj tambahan untuk membuat pembayaran menggunakan DuitNow QR. Pada masa sama, bank-bank utama dan beberapa penyedia perkhidmatan kewangan bukan bank ketika itu mengumumkan pengecualian caj bagi perniagaan mikro dan kecil yang menerima pembayaran QR.
Bagaimanapun, pengecualian tersebut tertakluk pada pengaturan penyedia perkhidmatan masing-masing dan tidak bermaksud semua peniaga, tanpa mengira saiz atau jenis akaun, sentiasa menikmati kadar sifar.
PERUBAHAN KADAR RHB MULAI 26 OKTOBER
Perbincangan mengenai caj QR kembali mendapat perhatian apabila RHB Bank mengumumkan semakan kadar MDR bagi peniaga yang menerima pembayaran DuitNow QR melalui saluran tertentu.
Menurut notis rasmi RHB, kadar baharu itu dijadualkan berkuat kuasa pada 26 Oktober 2026.
Kadar yang diumumkan ialah:
- * 0.35 peratus bagi pembayaran menggunakan akaun semasa, akaun simpanan atau e-dompet.
- * 0.60 peratus bagi pembayaran menggunakan kad kredit.
Kadar tersebut melibatkan saluran penerimaan pembayaran RHB yang dinyatakan dalam notis bank berkenaan. Ia tidak boleh dianggap sebagai kadar seragam bagi semua bank dan penyedia perkhidmatan pembayaran di Malaysia.
Oleh itu, peniaga perlu menyemak notis rasmi bank atau penyedia perkhidmatan masing-masing untuk mengetahui kadar yang benar-benar terpakai kepada akaun mereka.
BAGAIMANA CAJ ITU DIKIRA?
Untuk memahami kesannya, bayangkan sebuah kedai menerima bayaran RM100 melalui DuitNow QR.
Foto: media.gettyimages.com
Jika kadar MDR yang terpakai ialah 0.35 peratus, pengiraannya adalah seperti berikut:
- *Nilai transaksi: RM100
- *Caj pemprosesan: RM0.35
- *Baki hasil jualan kepada peniaga: RM99.65
Jika pelanggan membuat pembayaran RM1,000 menggunakan kaedah yang sama pada kadar tersebut, caj pemprosesannya ialah RM3.50.
Bagi transaksi RM100 menggunakan kad kredit pada kadar MDR 0.60 peratus, cajnya pula ialah RM0.60.
Pengiraan ini berdasarkan kadar yang diumumkan RHB dan digunakan sebagai contoh. Ia bukan pengesahan bahawa setiap transaksi QR di Malaysia dikenakan kadar tersebut.
Perbezaan ini penting kerana caj MDR dikira mengikut nilai transaksi. Ia bukan caj tetap RM1 bagi setiap imbasan kod QR.
SIAPA YANG MENANGGUNG KOS?
Dalam urusan pembayaran QR antara pelanggan dengan peniaga, caj MDR lazimnya ditanggung oleh peniaga berdasarkan perjanjian dengan bank atau penyedia perkhidmatan pembayaran.
Pelanggan membayar jumlah transaksi yang dipaparkan dalam aplikasi. Peniaga pula menerima hasil jualan selepas potongan MDR, sekiranya berkenaan.
Caj yang dikutip berkaitan dengan penyediaan dan pengendalian perkhidmatan pembayaran elektronik, termasuk kos pemprosesan serta penyelenggaraan sistem.
Walau bagaimanapun, jika pelanggan diminta membayar tambahan RM1 semata-mata kerana menggunakan QR, perkara itu perlu dinilai secara berasingan. Pelanggan boleh meminta penjelasan tentang asas caj tersebut dan menyemak terma penyedia pembayaran berkenaan.
Caj MDR yang dikenakan kepada peniaga tidak dengan sendirinya bermaksud pelanggan perlu membayar tambahan RM1.
BAGAIMANA PULA DENGAN PEMINDAHAN WANG ANTARA INDIVIDU?
Satu lagi kekeliruan timbul apabila caj bagi pemindahan wang antara individu disamakan dengan caj pembayaran kepada peniaga.
Dalam penjelasan bertarikh 28 September 2023, Payments Network Malaysia Sdn Bhd (PayNet), pengendali DuitNow QR, membezakan MDR bagi pembayaran kepada peniaga daripada caj RM0.50 yang ketika itu dirujuk untuk pemindahan wang melebihi RM5,000 menggunakan kod QR peribadi.
PayNet menjelaskan bahawa kedua-dua transaksi tersebut merupakan jenis urusan yang berbeza dan tidak boleh dianggap sebagai satu caj yang sama.
Oleh sebab terma boleh berubah mengikut penyedia perkhidmatan dan masa, pengguna perlu merujuk jadual caj semasa sebelum membuat kesimpulan tentang caj pemindahan wang antara individu.
APA KESANNYA KEPADA PENIAGA KECIL?
Bagi peniaga yang merekodkan banyak transaksi bernilai kecil setiap hari, perubahan kadar pemprosesan boleh memberi kesan kepada jumlah hasil bersih yang diterima.
Foto: thestar.com.my
Walaupun potongan bagi satu transaksi mungkin kecil, jumlah keseluruhannya bergantung pada nilai jualan dan bilangan transaksi sepanjang tempoh tertentu.
Pada masa sama, pembayaran QR menawarkan kemudahan kepada pelanggan dan peniaga kerana urusan pembayaran boleh dilakukan secara digital tanpa pengendalian wang tunai.
Oleh itu, persoalan yang perlu diberi perhatian bukan sekadar sama ada pembayaran QR dikenakan caj, tetapi juga berapakah kadar yang terpakai, siapa yang menanggungnya dan apakah manfaat yang diterima oleh peniaga.
Peniaga yang tidak pasti mengenai perubahan kadar disaran menyemak notis rasmi bank, penyedia perkhidmatan pembayaran atau menghubungi pihak berkenaan untuk mendapatkan pengesahan.
KESIMPULAN: SEMAK SEBELUM MEMBUAT KESIMPULAN
Perbincangan mengenai caj QR menunjukkan pentingnya membezakan caj pemprosesan peniaga daripada caj yang dikenakan kepada pelanggan.
Foto: myboost.com
Berdasarkan penjelasan BNM dan PayNet serta notis kadar RHB yang dijadualkan berkuat kuasa pada 26 Oktober 2026, tidak tepat untuk menyimpulkan bahawa setiap pembayaran DuitNow QR di Malaysia dikenakan caj tetap RM1.
Bagi pelanggan, pembayaran DuitNow QR kekal tanpa caj tambahan daripada sistem pembayaran tersebut, tertakluk pada terma perkhidmatan dan keadaan transaksi yang berkenaan. Bagi peniaga, kadar MDR perlu disemak mengikut bank atau penyedia perkhidmatan yang digunakan.
Dalam ekonomi yang semakin bergantung pada pembayaran digital, memahami aliran wang dan struktur caj merupakan langkah penting untuk melindungi kepentingan pengguna serta memastikan peniaga membuat keputusan berdasarkan maklumat yang tepat.
SUMBER RUJUKAN
- Bank Negara Malaysia — DuitNow QR: Tiada caj tambahan kepada pelanggan individu
- RHB Bank — Notis semakan MDR DuitNow QR, berkuat kuasa 26 Oktober 2026
- PayNet — Penjelasan mengenai caj transaksi DuitNow QR
- PayNet — Soalan lazim mengenai caj DuitNow QR
