KUCHING | 7 OKTOBER 2026 - Kabus yang menggantung di udara bukan sekadar mengaburkan pandangan. Di sebaliknya, terdapat satu rangkaian titik panas yang terus dipantau di seberang sempadan Borneo.
Kalimantan Tengah merekodkan 182 titik panas, jumlah tertinggi dalam kalangan enam wilayah keutamaan pengendalian kebakaran hutan dan tanah di Indonesia, menurut laporan yang dipetik Berita Harian.
Angka itu direkodkan dalam pemantauan terkini dan menunjukkan keadaan kebakaran masih memerlukan perhatian walaupun jumlah titik panas di wilayah berkenaan dilaporkan menurun berbanding tempoh sebelumnya.
Data Kementerian Kehutanan Indonesia pada 6 Oktober menunjukkan 182 titik panas berkeyakinan tinggi dikesan di Kalimantan Tengah. Jumlah itu menurun daripada 569 titik sehari sebelumnya. Lima wilayah keutamaan lain ialah Sumatera Selatan, Kalimantan Barat, Jambi, Kalimantan Selatan dan Riau.
Namun, penurunan jumlah titik panas tidak bermakna ancaman telah berakhir.
Pihak berkuasa Indonesia sendiri mengingatkan bahawa titik panas merupakan petunjuk anomali suhu permukaan yang dikesan satelit dan tidak boleh terus disamakan dengan jumlah kebakaran atau keluasan kawasan terbakar. Setiap petunjuk masih memerlukan pengesahan di lapangan.
Asap tidak mengenal sempadan
Bagi Malaysia, persoalannya menjadi lebih kompleks apabila asap daripada kebakaran di Kalimantan berpotensi bergerak merentasi sempadan.
Sarawak khususnya berada dalam kedudukan yang terdedah kepada perubahan kualiti udara akibat keadaan cuaca kering dan kebakaran di Borneo.
Dalam perkembangan berkaitan, Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam, Datuk Seri Arthur Joseph Kurup, memaklumkan di Dewan Rakyat bahawa Malaysia telah memperkukuh pemantauan serta kerjasama dengan Indonesia dan ASEAN berikutan episod kebakaran hutan dan tanah di Kalimantan yang memberi kesan kepada negara, khususnya Sarawak.
Malaysia turut merekodkan 1,447 aduan pembakaran terbuka antara 3 Ogos hingga 29 September 2026, dengan 2,132 tindakan susulan termasuk notis arahan, kompaun dan tindakan mahkamah.
Usaha menangani jerebu juga melibatkan kerjasama dua hala. Malaysia sebelum ini menawarkan bantuan kepada Indonesia, termasuk operasi pemadaman dari udara, sokongan pesawat amfibi dan operasi pembenihan awan. Indonesia bersetuju menerima tawaran bantuan itu pada 18 September lalu.
Di peringkat serantau pula, Malaysia terus menggunakan mekanisme ASEAN bagi memperkukuh pencegahan, pemantauan dan tindak balas terhadap jerebu rentas sempadan.
Borneo dalam satu ruang udara
Di atas peta, sempadan antara Malaysia dan Indonesia kelihatan jelas.
Namun apabila asap naik dari tanah gambut dan hutan yang terbakar, sempadan itu tidak lagi menjadi penghalang.
Apa yang berlaku di Kalimantan boleh dirasai di Sarawak melalui perubahan jarak penglihatan, kualiti udara dan keadaan persekitaran.
Itulah sebabnya angka 182 titik panas bukan sekadar statistik daripada imej satelit. Ia menjadi sebahagian daripada gambaran lebih besar mengenai bagaimana cuaca kering, kebakaran hutan dan tanah serta pergerakan atmosfera boleh menghubungkan dua negara dalam satu krisis alam sekitar.
Bagi Malaysia dan Indonesia, cabarannya bukan hanya memadamkan api yang kelihatan.
Cabaran sebenarnya ialah menghentikan api sebelum ia menjadi asap dan memastikan asap itu tidak menjadi ancaman kepada jutaan manusia di seluruh Borneo.
